मंगलवार, १ श्रावन, २०७५ (Tue, 17 July, 2018)
विचार
Oct 23, 2011
नेपाली मिडियालाई पर्व, भारतीय मिडियालाई हर्ष न विस्मात
आईतवार, कार्तिक ६, २०६८
शिव अधिकारी
काठमाडौं

नेपालका पाँचौं कम्न्यूष्ट प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईको भारत भ्रमण आइतबार सकिदै छ । सद्भावना भ्रमणको संज्ञा दिइएको यस भ्रमण भट्टराईको प्रधानमन्त्री बनेपछिको पहिलो औपचारिक भारत भ्रमण हो । भारतीय प्रधानमन्त्री डा. मनमोहन सिंहको औपचारिक निमन्त्रणमा प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले भारत भ्रमण गरेका हुन् । यस्तो भ्रमणको मिडिया ‘कभरेज’ त हुने नै भयो ।

प्रधानमन्त्री भट्टराई धेरै अर्थमा भारतसँग गहिरो सम्बन्ध राख्ने व्यक्ति हुन् । पहिलो त उनले पढाईका समयमा १० वर्षे काल बिताएको अध्ययन भूमी भारत नै हो । दोस्रो भट्टराई माओवादी पार्टीभित्रै भारतपरस्त आरोप लाग्दै र खेप्दै आएका व्यक्ति हुन् । तेस्रो जनयुद्धकालमा ज्यान जोगाउन लुकिछिपी बस्ने उनको आधारभूमी भारत नै हो । चौंथो भारतले माओवादीभित्र नरम र आफूसँग मिजासिलो व्यबहार गर्ने भनेर सोच्ने व्यक्ति पनि बाबुराम भट्टराई नै हुन् ।

यिनै विभिन्न कारणहरुको प्रभाव हुनसक्छ, प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणप्रति नेपाली मिडियाको अत्यधिक चासो । अझ दुई छिमेकीबीचको सरकार प्रमुखको भ्रमणको विषय त छँदै नै छ । प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणको तिथि तय भएदेखि नै गर्मी चढेको नेपाली मिडियालाई अझै सेलाउन उपयुक्त लागेको छैन । भ्रमणको तिथि निश्चित भएदेखि नै कहिले परराष्ट्र स्रोत, सन्दर्भमा त कहिले प्रधानमन्त्रीको निजी स्रोत, सन्दर्भमा विभिन्न सञ्चारमाध्यमहरुमा विभिन्न खाले समाचारहरु छाइरहे । यही मेसोमा केही सञ्चारमाध्यमहरुमा कुटनीतिज्ञ र राजनैतिक व्यक्तित्वहरुको भ्रमण सम्बन्धी बिचारोत्तेजक लेख, रचनाहरु प्रकाशित, प्रशारित भइरहे । यसलाई यहाँ गलतै हो भन्न खोजिएको पक्कै होइन । कतै जान लागेको व्यक्तिलाई ‘यसरी’ जानुपर्छ र ‘यस्तो’ गर्नुपर्छ भनेर सल्लाह, सुझाव दिने हेतुले पस्किएको सामाग्री सबैको खोजमा पर्ने कुरा हो । अझ जनतालाई सूचनाको सम्पूर्ण पक्षको जानकारी गराउनु त सञ्चारमाध्यमको अकाट्य दायित्व नै हो ।

प्रधानमन्त्रीको भ्रमण अगावै तातेको नेपाली सञ्चारजगत प्रधानमन्त्रीले भारत भ्रमण गरेको दिनदेखि त अझ तात्न थाल्यो । पलपलको समाचार, क्यामाराका दृष्यहरु निरन्तर नेपाली समाचार माध्यमहरुमा आइरहे । प्रधानमन्त्री भट्टराई कतिखेर कहाँ पुगे ?, कतिखेर कसलाई भेटे ?, के भने ? जस्ता प्रसंगहरु हरेक नेपाली सञ्चारमाध्यमको मूख्य खबरै बन्यो । नबनोस् पनि किन ? एक त देशको सरकार प्रमृख, अर्को छिमेकी मित्र राष्ट्रको औपचारिक भ्रमण । सबैको खोजीमा परेको कुरा सञ्चार माध्यमले नपस्कने कुरै भएन । त्यो पनि नेपाली जनताले अति नै आशा गरेका प्रधानमन्त्रीको विदेश भ्रमणको खबर सम्बन्धी जानकारीहरु निरन्तर प्रवाह नगरी बस्न मिडिया कसरी पो सक्छ र ?

प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणले देशको सम्पूर्ण क्षेत्र प्रभावित बन्यो । राजनैतिक, सामाजिक, आर्थिक लगायतका घटनाहरु प्रायः देशभित्र सून्य जस्तै रहे । राजनीतिमा पनि भ्रमणकै कुरा, आर्थिक, सामाजिक सबै क्षेत्रमा प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणकै विषयले प्रवेश पायो । यस्तोमा नेपाली मिडियाले प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणलाई उच्च महत्व दिनु सान्र्दभिकै कुरो हो । तथापी प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणले देशमा घटेका कतिपय घटनाहरु ओझेलमा परेको कुरा भने कसैले पनि बिर्सनु हुँदैन । झन् सञ्चारजगतले त त्यस्ता कुराहरु सकेसम्म छुटाउनै हुँदैन ।

यता नेपालमा, नेपाली मिडियालाई प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण कुनै ठूलो पर्वभन्दा कम देखिएन । उता भारतीय मिडियालाई भने दुई छिमेकी मुलुकबीचको यस भ्रमणको खासै महत्व रहेन । छिमेकी देशको सरकार प्रमुख देश भ्रमणमा आउँदा हुने हर्षोल्लासको एकरत्ति रौनक पनि भारतीय मिडियाले देखाएनन् । सूचना प्रवाह गर्ने सामान्य औपचारिक कतव्र्यभन्दा माथी नेपालको प्रधानमन्त्रीको भ्रमणलाई भारतीय मिडियाले महत्व दिनुपर्ने उचित ठानेनन् । नेपालका प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई र भारतीय प्रधानमन्त्री डा. मनमोहन सिंहबीच भेटवार्ता भईरहँदा पनि भारतीय मिडियालाई त्यसको समाचारले ध्यान आकृष्ट गर्न सकेन । बरु, त्यसको सट्टामा देशभित्रकै सामान्य सूचना प्रवाह गर्नु नै भरतीय सञ्चारजगतले सन्तोषको विषय ठाने । यता नेपाली मिडियामा भने प्रधानमन्त्रीले भेटेका प्रत्येक व्यक्ति र वार्ताका ‘ब्रेकिङ्ग न्यूज’हरु बारम्बार सञ्चारमाध्यमहरुमा आइरहे ।

भारतीय केही सञ्चारमाध्यमहरुमा विवादास्पद विषयहरुमा सम्झौता गर्न नहुने सामान्य जानकारी बाहेक नेपालका सरकार प्रमुखका भ्रमणलाई खासै उल्लेख गरिएन । बिगतमा अन्य देशका राष्ट्रप्रमुख वा सरकार प्रमुख भारत भ्रमणमा जाँदा भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले गर्ने चर्चा, परिचर्चाको एकऔंस पनि प्रधानमन्त्री भट्टराईको भ्रमण कार्यक्रमलाई गरिएन । बिगतमा अन्य देशका विशिष्ट व्यक्तित्वहरु भारत भ्रमणमा रहँदा दिनरात जाग्ने भारतीय सञ्चारमाध्यमहरु यसपटक ब्यूँझिएनन् । भारतीय सञ्चारमाध्यमहरुले नेपाली प्रधानमन्त्रीको भ्रमणलाई ठूलो विषयको रुपमा लिनुपर्ने आवश्यकतै ठानेनन् ।

भारत विश्वमा आर्थिक प्रगतिको पथमा लम्किरहेको एक शक्तिशाली मुलुक हो । नेपाल आर्थिक प्रगतिको पथमा भारतभन्दा निकै पछाडि परेको राष्ट्र हो । तथापी नेपाल इतिहासको प्रारम्भिक कालदेखि नै एक सार्वभौमिक र स्वतन्त्र, अखण्ड मुलुक हो । यसको आफ्नै भौगोलिक सीमा र अस्थित्व छ । यस्तो देशको सरकार प्रमुखको भ्रमण छिमेकी सञ्चारमाध्यमहरुलाई रुचिकर नहुनु अशोभनीय कुरो हो । भारतीय मिडियाले यस भ्रमणलाई यस्तरी लिए, मानौं– ‘माग्नेलाई तातो भात ।’ भारत भन्दा हरेक कुरामा कमजोर मुलुक भारतमा माग्न आउने न हो, माग्न आउनेलाई केको स्वागत, सत्कार ? त्यो चाहे छिमेकी देश होस्, चाहे कयौं कोस टाढाको देश । भारतीय सञ्चारमाध्यमले बुझेको कुरा यही होइन ? यो कुरा आफूले आफूलाई र आफ्नो देशलाई होचो देखेर लेखिएको पक्कै होइन, नत्र भारतीय मिडियाले देखाएको चरित्रले अर्को कुन उत्तर प्रष्टाउँछ ?

भारतीय मिडियाले भ्रमणबारे ठूलो टिकाटिप्पणी गर्नु आवश्यक नठाने पनि भारतीय जनताले भने प्रधानमन्त्री भट्टराईप्रति सहानुभूति देखाए । यो कुरा जेएनएनयूमा प्रधानमन्त्री भट्टराईलाई हेर्न र सुन्न उपस्थित भारतीयको भीडलाई नियाल्दा प्रष्ट हुन्छ । चाहे त्यो भट्टराईको कहलिएको लोकप्रिय छविकै कारण किन नहोस् ? यस कुरालाई मध्यनजर गर्दा भारतीय जनता छिमेकी मुलुकका सरकार प्रमुखलाई हेर्न, सुन्न र देख्न चाहन्छन् । तर, भारतीय जनताको त्यही आकांक्षालाई कुठाराघात भारतीय मिडियाले नै गरिदिए । यो मनगढन्ते बहस होइन, नेपथ्यको सत्य चित्र यही नै हो ।

अन्ततः प्रधानमन्त्रीको औपचारिक भारत भ्रमण यसपटकको लागि टुङ्गिएको छ । यस भ्रमणले दुईपक्षीय सम्बन्ध मजबुत बनाउने महत्वपूर्ण कडिको काम ग¥यो कि गरेन ?, भ्रमणले कसलाई कति र कस्तो फाइदा पुग्यो ? त्यो छुट्टै बहसको पाटो हो । त्यो भविष्यमा देखिएला पनि ! तर, प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणमा नेपाली र भारतीय मिडियमा देखिएका मौलिक रुप यही हो । जुन कतैको मिडियाले यति धेरै महत्वको दृष्य सार्वजनिक गरेका छन्, बेबकुफी पनि लाग्न सक्छ । त्यस्तै अर्कोतर्फको मिडिया भने एकदमै गुमनाम छ, जानिजानी बेबकुफी देखाइरहेको छ ।


प्रतिक्रिया पठाउनुस्
नाम
ईमेल
ठेगाना
प्रतिक्रिया
क्याप्चा   [Reload Image]
 
 

प्रतिक्रियाहरु

Ramro chha Keep it Up - prakash basnet


अरु समाचारहरु


कम्पनी रजिष्टार कार्यालय दर्ता नम्बर : ८४०५६/०६७/०६८
 
 
Old Baneshwor, Kathmandu, Nepal
+ 9 7 7 - 9 8 5 1 0 4 6 8 8 6
newvisionpoint@gmail.com

        E-mail:
 akhabartimes@gmail.com


अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाण-पत्र नं. ३७३/०७३-०७४
न्यू भिजन प्वाइन्ट प्रा.लि.द्वारा सञ्चालित
info@akhabarnepal.com, news@akhabarnepal.com

सुबास मुखिया सुनुवार (SUBAS Kumar Sunuwar)
अध्यक्ष/सम्पादक (President/Editor)
Hemanta Gautam
(Director)
Editor Team
Mahesh Kumar Sunuwar, Ashok Siwakoti,
Yogendra Chaulagain, Pawan Kumar Tamang,
Ranika Rai Sunuwar, Laxmi Kishori Parajuli, 
Balkrishna Karmacharya, Rita Gurung,
Promise Gurung, Janga Bahadur Bomjan,
Sangita Tamang, Rohini Chhetri
Sunita Thapa