शुक्रबार, ५ असोज, २०७५ (Fri, 21 September, 2018)
मनोरञ्जन
Aug 12, 2017
मृतप्रायः रहेको गजललाई अमृत छर्केर ब्युँझ्याउने ज्ञानुवाकर पौडेल
शनिबार, श्रावन २८, २०७४

मोतीराम भट्टले १९४० सालमा वनारसमा रहँदा त्यहाँका उर्दू र हिन्दी गजलकारको प्रभावले सबैभन्दा पहिले नेपाली भाषामा गजल विधालाई भित्र्याए । करिव ५०-५५ वर्ष नेपाली साहित्यमा शम्भुप्रसाद ढुंगेल भीमनिधि तिवारी र उपेन्द्रबहादुर जिगरजस्ता केही सीमित स्रष्टाले गजल लेखे तर, १९९६ सालपछि गजलको गति रोकियो ।  २०३० को दशकमा एकजना त्यस्ता सर्जक गजलमा देखा परे जसले मृतप्रायः रहेको गजललाई अमृत छर्केर ब्युँझ्याउने काम गरे । ती गजलकार हुन् ज्ञानुवाकर पौडेल ।

७१ वर्ष अघि कैलालीमा जन्मिएका गजलमाली ज्ञानुवाकर पौडेल लाग्छ गजल लेख्न र नेपाली गजल उत्थानकै लागि जन्मिएका हुन् । मोतीराम भट्टले १९४० सालमा मुलुकमा भित्र्याइएको गजलले संस्थागत मान्यता पाउन निकै संघर्ष गर्नुपर्यो । सुरुमा शाश्त्रीय संरचना र श्रृंगारिक लेखनमा मात्र सिमित गजल विक्रम संवत १९९६ सालपछि लेखिनै छाडियो । जब पुरानो मान्यता तोडेर आधारभूत संरचनामा रहेर पौडेलले गजलमा कलम चलाउन थाले त्यसपछि मृतप्राय रहेको नेपाली गजल लेखनको नयाँ  अध्याय सुरु भयो ।

प्रशासन हेर्ने गरी सेनामा जागिर खाएका पौडेलको औपचारिक शिक्षा पनि जागिर खाएपछि नै सुरु भयो । घरमै कखरा सिकेका पौडेलको  काठमाडौको दरवार हाइस्कुलमा कक्षा ७ मा भर्ना भए । त्यहीबाट एसएलसी उतिर्ण गरे  । कलेज पढ्न थालेपछि भने जागीरे जीवनबाट समय मिलाउन कठीन भयो । कर्णेल रिसाएर उनलाई दुर्गम जिल्लामा सरुवा गरे । तर पौडेल जान मानेनन् । पौडेललाई कारवाही गर्न नसकेको भन्दै कर्णेलले बर्दी फुकालेपछि भने उनले उच्च शिक्षा र गजल लेखनकै लागि जागिर त्यागे । र गजल लेख्दै पढ्दै  उनले स्नातक सम्मको अध्यन पुरा गरे र गजल क्षेत्रमै आफुलाई समर्पित गरे ।

गजलमाली पौडेललाई उनकी जीवन सगीनी त्रिपुरा पौडेलको साथले पनि उनको गजल यात्राका गोरेटाहरु फराकिला भए । उनी पनि मुक्तकमा खारिएका स्रष्टा हुन् । यसरी गजलमाली ज्ञानुवाकर पौडेलको दम्पतीनै साहित्त्यको क्षेत्रमा अग्रसर छन् । उनै मुर्धन्य स्रष्टा पौडेलको योगदानकै कारण अहिले साहित्यमा पहिलो पटक लेखिने सृजना नै गजल बन्न पुगेको छ ।

आज गजल संरचनाका दृष्टिकोणले छन्द र लयका पुराना मान्यताहरूलाई तोडेर स्वनिर्मित लय र नेपाली संगीतको धरातलमा गजल प्रवेश गरेको छ । आज गजल माया प्रेम र युवायुवतीका प्रणय कामनाका अभिव्यक्तिहरूमा मात्र सीमित नराखी मानव समाजका हरेक विषयवस्तुहरू र युग सुहाउँदो विचार र चिन्तनको ढोका उघार्ने काम भएको छ ।




प्रतिक्रिया पठाउनुस्
नाम
ईमेल
ठेगाना
प्रतिक्रिया
क्याप्चा   [Reload Image]
 
 

प्रतिक्रियाहरु



अरु समाचारहरु


कम्पनी रजिष्टार कार्यालय दर्ता नम्बर : ८४०५६/०६७/०६८
 
 
Old Baneshwor, Kathmandu, Nepal
+ 9 7 7 - 9 8 5 1 0 4 6 8 8 6
newvisionpoint@gmail.com


        E-mail: akhabartimes@gmail.com

अनलाईन सञ्चारमाध्यम दर्ता प्रमाण-पत्र नं. ३७३/०७३-०७४
न्यू भिजन प्वाइन्ट प्रा.लि.द्वारा सञ्चालित
info@akhabarnepal.com, news@akhabarnepal.com

सुबास मुखिया सुनुवार (SUBAS Kumar Sunuwar)
अध्यक्ष/सम्पादक (President/Editor)
Hemanta Gautam (Managing Director)

Desk Editor Team
Laxmi Kishori Parajuli, Ashok Siwakoti,
Yogendra Chaulagain, Mahesh Kumar Sunuwar, 
Subash Chamling Rai, 
Balkrishna Karmacharya, 
Milan Gurung,
Promise Gurung, Karna Bahadur Ghale,
Sangita Tamang, Rohini Chhetri,
Pawan Kumar Tamang, Mira Tamang Yonjan